Magazines

Wat normaal is, is nog niet vanzelfsprekend. Hoe bepaalt wat we normaal vinden onze blik op de werkelijkheid? Is de grens tussen het normale en het abnormale wel scherp te trekken? En is mode een uitdrukking van onze neiging om normaal te willen zijn? Een buitengewoon dossier over het normale.

Verder in deze editie: leren filosoferen over ‘mij, mezelf en ik’, een uitgebreid interview over de praktische filosofie van wetenschapsfilosoof Ton Derksen, die door denkfouten op te sporen mensen uit de gevangenis krijgt, een analyse van het denkgereedschap van Hannah Arendt, en  een vraaggesprek met filosoof Fleur Jongepier over haar prijswinnende onderzoek naar de invloed van Big Tech.

11/2022

U kunt dit magazine niet bekijken
We willen eerst zien dan geloven. Maar wat als we nu eens niet kijken, maar luisteren? Een uitgebreid dossier over luisteren, met vier toonaangevende filosofen over horen en klinken, een essay over de stem, een achtergrondstuk over het gat in onze kennis als we het oog voorrang geven op het oor, en een longread van de Belgische wetenschapsfilosoof Vinciane Despret over het perspectief van de zangvogel.

Verder in deze editie: leren filosoferen over voelen, een historisch profiel van seksbeluste vrijheidsdenker Markies de Sade, een essay over digitaal vluchtgedag van Doortje Smithuijsen en een interview met de marxistische tweelingbroers Jarmo en Arthur Berkhout.

10/2022

U kunt dit magazine niet bekijken
Waar komt inspiratie vandaan?

‘Laat je inspireren!’, hoor je vaak. Maar waar komt inspiratie eigenlijk vandaan? Uit onszelf? Of moeten we door iets bewogen worden? Een uitgebreid dossier over inspiratie met de belangrijkste filosofische theorieën over inspiratie, indringende portretten van een profsporter, een wetenschapper, een kunstenaar en mensenrechtenadvocaat, die antwoord geven op de vraag waardoor zij bewogen worden, en ten slotte twee inspirerende essays van filosoof Désanne van Brederode en psycholoog Ap Dijksterhuis die zich verwonderen over begeestering van het denken.

Verder in deze editie: leren filosoferen over willen, een historisch profiel van Michel Serres, en interviews met denkdiva Hélène Cixous, piekeraar Maarten van Buuren, en met praktisch filosoof Jos Kessels.

9/2022

U kunt dit magazine niet bekijken
We vinden dromen de gewoonste zaak van de wereld. Maar waar ben je eigenlijk als je droomt? En ben je daar nog steeds jezelf, of iemand anders? In een dossier over dromen krijgt u in vogelvlucht Freuds belangrijkste inzichten over dromen, indringende portretten van een lucide dromer, een nachtmerrie-kenner, een VR-kunstenaar en een sjamaan, en toont Jeroen Hopster hoe de bedrieglijke droom ook een rijke bron van inzicht is over ons bewustzijn. Verder in deze editie: leren filosoferen over de liefde, een historisch profiel van Friedrich Schelling, en interviews met politiek filosoof Lea Ypi over vrijheid, met Gerben Bakker over ‘veiligheidsbegeerte’, en met Jurriën Hamer over waarom schurken pech hebben en helden geluk.

7-8/2022

U kunt dit magazine niet bekijken
‘Ik denk, dus ik ben’ is veruit de bekendste filosofische oneliner. Toch wordt het werk van Descartes al jaren verkeerd uitgelegd. In een dossier gaan we in op het leven, denken en werk van deze zeventiende-eeuwse scherpe geest. Verder in deze Filosofie Magazine: filosoof en voormalig medicus Marli Huijer over de toekomst van het sterven, een historisch profiel over de islamitische mystieke denker Al-Ghazali, een interview met de jonge filosoof Dilara Bilgiç over hoe we hokjesdenken kunnen doorbreken en cabaretier en filosoof Tim Fransen over de overeenkomsten tussen humor en filosofie.

6/2022

U kunt dit magazine niet bekijken
In onze visuele cultuur nemen we kijken vaak voor lief. Maar wat doet kijken voor onze kennis? En kun je beter leren kijken, of met een bredere blik? Deze maand wijden we een dossier aan kijken. Een spoedcursus toont in vogelvlucht vier filosofische theorieën over kijken. In een interview vertelt classicus en kunstkenner Patrick De Rynck over de kunst van het kijken. De Italiaanse filosoof Francesca Minerva gaat in op de discriminatie van mensen die niet aan het schoonheidsideaal voldoen, en Ira Pronk schreef een essay over wat er gebeurt als we kijken naar de natuur. Verder deze maand: leer zelf filosoferen over recht, een historisch profiel over filosoof en pedagoog John Dewey, een interview over eenling zijn met de grote Duitse denker Rüdiger Safranski, en ethiek vol humor met Michael Schur, schrijver van de Netflix-serie The Good Place.

5/2022

U kunt dit magazine niet bekijken
Hoe intiem we ook zijn, de ander blijft altijd een vreemde voor ons. Staat die vreemdheid echte intimiteit niet in de weg? In een dossier over intimiteit legt denker en psychoanalyticus Paul Verhaeghe de vinger op de gevoelige plek: we willen samensmelten met een ander, maar zijn tegelijkertijd bang om ons ‘ik’ te verliezen. Dat deze innerlijke strijd er in elke relatie anders uitziet tonen de indringende portretten van een stiefvader, sekswerker, transgender en een polyamoureuze stel. De Franse filosoof Charles Pépin laat met zijn filosofie van de ontmoeting zien dat we alleen onszelf vinden door onze relaties met anderen. Verder in Filosofie Magazine in deze Maand van de Filosofie: Miriam Rasch over de vraag hoe we autonoom kunnen leven in een tijd waarin algoritmes het altijd beter weten, Marc van Dijk over Nietzsche voor tienjarigen, en Helmuth Plessner over het lichaam in de filosofie.

4/2022

U kunt dit magazine niet bekijken
Geld is niet alleen een middel om mensen te bevrijden, maar ook een middel om ons te gijzelen en te vervreemden. Hoe werkt geld eigenlijk? En wat doet het met ons? Deze maand wijden we een dossier aan het thema geld. Na ruim een eeuw verschijnt Georg Simmels Filosofie van het geld in het Nederlands. Socioloog Rudi Laermans legt uit hoe dit werk laat zien dat geld op indringende wijze de moderne mens vormgeeft. In een longread is Simmel zelf aan het woord, over ons verlangen naar verspilling. Een spoedcursus toont in vogelvlucht vier filosofische theorieën over geld, geluk en economie. En Marnix Verplancke beschrijft ons streven om almaar meer te verdienen, en wat er gebeurt met onze kijk op geld nu munten steeds vaker virtueel zijn. Verder gaan we deze editie in gesprek met Lieke Asma, die een lans breekt voor het bestaan van de vrije wil en het tijd vindt om onze intenties serieuzer te nemen. In een achtergrondstuk over troost laat Fleur Jurgens zien dat filosofie geen lijden voorkomt, maar wel onnodige kwelling. En in een historisch profiel staan we stil bij het denken van Martin Buber, die stelde dat ons ‘ik’ nooit op zichzelf staat.

3/2022

U kunt dit magazine niet bekijken
Of het nou om lichamelijk of geestelijke pijn gaat, leed en denken gaan moeilijk samen. Als je hevige pijn lijdt, is het bijna onmogelijk om nog heldere gedachten te formuleren. Kun je pijn wegdenken? Of ervaren we meer pijn als we er meer aandacht aan besteden? Deze maand onderzoeken we de filosofie van de pijn. In een spoedcursus staan we stil bij filosofische raad over hoe om te gaan met pijn. Vier mensen die in het dagelijks leven te maken hebben met pijn incasseren lichten toe waarom zij pijn niet uit de weg gaan. Femke van Hout onderzoekt in een essay wat we eigenlijk hebben als we pijn hebben. Maartje van den Breejen staat stil bij rouw en het gevoel van alleen zijn dat deze geestelijke pijn met zich meebrengt. Hoe kun je dit leed met anderen delen? Verder gaan we deze editie in gesprek met de Franse techniekfilosoof Éric Sadin, die stelt dat mensen door sociale media in ‘ik-tirannen’ zijn veranderd. Theatermaker en filosoof Stefaan Van Brabandt vertelt over zijn theaterstuk over Sartre en De Beauvoir. En in een historisch profiel staan we stil bij het denken van Erich Fromm, die zag dat vrijheid angstaanjagend is, maar noodzakelijk om te kunnen liefhebben.

2/2022

U kunt dit magazine niet bekijken
De lastige, geniale denker Ludwig Wittgenstein zorgde voor een omwenteling in de filosofie met zijn gedachten over taal. Nu is honderd jaar na verschijning zijn beroemde Tractatus opnieuw vertaald in het Nederlands. Deze maand onderzoeken we de grenzen van ons denken en onze taal. Vertaler Victor Gijsbers legt in een interview uit hoe Wittgenstein probeerde het ondenkbare te denken en het onzegbare te zeggen. Filosoof Bert Keizer laat zien hoe Wittgenstein in zijn filosofie ook gebruikmaakte van tekeningen en zet het werk samen met het onstuimige en soms duistere leven van de denker in een overzichtelijk historisch perspectief. Kunstenaar Tine Wilde en filosoof Michel ter Hark stellen dat Wittgenstein met zijn kleurraadsels de grenzen van ons voorstellingsvermogen tart. Verder gaan we in deze editie in gesprek met praktisch filosoof Elke Wiss, die filosofie als een sportschool voor de geest ziet. Menno van der Veen breekt een lans voor ‘ontweten’, om zo los te komen van vertrouwde kennis. En in een historisch profiel staan we stil bij het denken van Susan Sontag, die voelen net zo belangrijk vond als denken.

1/2022

U kunt dit magazine niet bekijken
Films, boeken en artiesten worden gecanceld; onze taal moet gezuiverd worden; standbeelden worden omvergetrokken. Bevrijdt de woke-beweging ons van maatschappelijke misstanden? Of durven we straks niet meer hardop te denken? In een dossier over ‘woke’ legt Bas Belleman in een verklarende woordenlijst uit wat ‘woke zijn’ eigenlijk betekent. Cultuursocioloog Walter Weyns stelt in een interview dat de woke-beweging niet alleen strijdt voor rechtvaardigheid, maar ook een genezingsproces is. Tim Miechels laat aan de hand van de filosofie van Nietzsche zien dat een discussie over nieuwe waarden noodzakelijk is. En Alies Pegtel buigt zich over de vraag of de filosofiecanon op de schop moet. Is die niet te wit, mannelijk en westers? Verder in deze editie: een interview met psycholoog Melanie Joy over waarom we honden aaien, maar koeien eten. En de stoïcijnen blijken niet de populaire succesfilosofen te zijn waar ze tegenwoordig voor worden aangezien.

DECEMBER 2021

U kunt dit magazine niet bekijken
Filosofen zijn van oudsher op zoek naar de waarheid. En in die zoektocht komt fictie goed van pas. Deze maand onderzoeken we de filosofische waarde van fictie. Met een spoedcursus over hoe filosofen verhalen gebruiken en een interview met de Belgische filosofen Helen De Cruz en Johan De Smedt over hoe sciencefiction een proeftuin is voor filosofische gedachte-experimenten. Socioloog Jaron Harambam gaat in op de vraag: kramen complotdenkers enkel onzin uit, of kunnen ze ons ook iets leren? Verder gaan we in deze editie in gesprek met psychotherapeut en schrijver Irvin D. Yalom over doodsangst en de rouw om zijn geliefde. Frank Meester breekt een lans voor inconsequenter in het leven staan. En in een historisch profiel staan we stil bij het denken van de onlangs overleden Franse filosoof Jean-Luc Nancy.

NOVEMBER 2021

U kunt dit magazine niet bekijken
Met taal formuleren we onze ideeën en vertellen we verhalen. Maar kunnen we alles zeggen wat er in ons omgaat? En is er voor alles wat er bestaat een woord? In een filosofisch dossier over taal interviewen we schrijfster Imme Dros. Volgens Dros overschatten we de taal als communicatiemiddel. ‘Taal wordt vooral gebruikt om gedachten te verbergen.’ Alexandra van Ditmars legt in een spoedcursus taalfilosofie uit hoe woorden betekenis krijgen en Florentijn van Rootselaar onderzoekt met twee topvertalers hoe betekenis telkens weer verloren gaat. Verder gaan we in deze editie in gesprek met sterfilosoof Markus Gabriel, die meent dat het kwaad zichzelf vernietigt. En Rousseau werpt nieuw licht op de valse schijn van het publieke medeleven.

OKTOBER 2021

U kunt dit magazine niet bekijken
Kun je denken met je buik? Meestal ligt de nadruk bij filosofie op ons denken, maar wat betekent ons eten voor ons weten? Dat onderzoeken we in een uitgebreid dossier. Met een interview met Annemarie Mol, die niet de denker, maar de eter centraal stelt in de filosofie. Tafelende filosofen vertellen waarom we eigenlijk eten wat we eten en er wordt ingegaan op hoe de voedselindustrie samenhangt met zowel de wereld als ons denken. Verder staan we stil bij de nieuwe biografie van de Nederlandse dwarsdenker Erasmus, die humor gebruikte als wapen. Hans Achterhuis vraagt zich af waarom religieus geweld toeneemt en hoe we daarmee om moeten gaan. En Hans Plets gaat in op de tunnelvisie van de fysica: moeten we wel alles willen weten?

SEPTEMBER 2021

U kunt dit magazine niet bekijken
Door de pandemie gold afgelopen jaar een EU-inreisverbod: alleen geliefden, die een ‘duurzame relatie’ met iemand in Nederland onderhielden, mochten het land nog in. Maar waarom mochten goede vrienden niet komen, of familieleden? De romantische relatie wordt door de staat bevoordeeld, constateert Merel van Slobbe in een dossier over relaties. Maar waarom geldt de romantische relatie vaak als de ultieme relatie? En we onderzoeken wat intimiteit is. Hoe hechten we, hoe geven we ruimte aan het vreemde in de ander? Ook met dingen knopen mensen relaties aan, zoals met knuffels en robots. Wat leert ons dat over liefde en vriendschap? Verder interviewen we Miriam Rasch, onze nieuwe columnist. Ze zoekt naar dingen die zich niet in data laten vertalen.

JUL/AUG 2021

U kunt dit magazine niet bekijken
Hoe menselijk is de bureaucratie? In een dossier onderzoeken we de bureaucratie, die door de toeslagenaffaire onder felle kritiek ligt. Van Franz Kafka’s slot tot de lopende band van Henri Ford: de bureaucratie heeft vele gezichten. Ooit bedoeld om bestuur rationeler en rechtvaardiger te maken, kan ze ook een harteloos monster blijken. Hoe maken we haar een kracht ten goede en vinden we vrijheid tussen kastje en muur? Verder staan we uitgebreid stil bij de toonaangevende Nederlandse filosoof en veelschrijver Cornelis Verhoeven, die deze maand twintig jaar geleden overleed. We interviewen filosoof Stine Jensen over haar boek Faalmoed, een bundeling van teksten over mislukken en het menselijke gestuntel. Deze maand zwaait ze af als onze columnist. En we verwelkomen een nieuwe columnist: Elke Wiss, die vragenderwijs nadenkt over stellige uitspraken die ze tegenkomt.

JUNI 2021

U kunt dit magazine niet bekijken
Zijn er woorden voor ons gevoel? Naarmate de pandemie langer duurt, hebben we het vaker over ‘mentale gezondheid’ – maar wat is dat eigenlijk? En waarom is onze taal over psychisch leed vaak zo vaag? In een uitgebreid dossier onderzoeken we hoe we over gezondheid en ziekte spreken, en welke verhalen we over ziek-zijn vertellen. Of is van ziekte soms helemaal geen verhaal te maken? Verder: een interview met Aline D’Haese en Frank Meester over de geschiedenis van vrouwelijke filosofen en een profiel van Friedrich Hayek, die waarschuwde tegen bestuurlijke overmoed. Joke van Leeuwen vertelt over haar nieuwste roman en haar schrijverschap. En: dankzij lockdowns en de Netflix-serie The Queens Gambit nemen steeds meer mensen achter het schaakbord plaats. Wat doet schaken met ons denken?

MEI 2021

U kunt dit magazine niet bekijken
In dit nummer extra veel aandacht voor de natuur. We interviewen Eva Meijer, die het essay voor de maand schreef, en de Franse filosoof Viriginie Maris, die vindt dat we de natuur weer wild moet laten zijn. Verder: Marc van Dijk reisde met Paul van Tongeren, de nieuwe Denker des Vaderlands, naar Kreta om zijn denken te leren kennen. En in een dossier over wonen verkennen we de plek waar we thuis zijn. Is dat de stad of juist de natuur? Pieter Hoexum onderzoekt wat geworteld zijn betekent. En Coen Simon kijkt met verwondering rond in huis, naar de dingen die zo alledaags zijn dat je ze meestal niet opmerkt.

APRIL 2021

U kunt dit magazine niet bekijken
Onze vrijheid lijkt van veel kanten onder druk te staan. Maar waar hebben we het eigenlijk over als we het over vrijheid hebben? In een dossier over vrijheid laat Florentijn van Rootselaar op scherpe wijze zien dat onze vrijheidsdrang zich tegen ons begint te keren. We interviewen filosoof en Kremlin-kenner Hans Kribbe over de vraag hoe de democratie haar vrijheden behoudt in een wereld vol autoritaire leiders. En we nemen een kijkje in de klas: bestaat de vrijheid van meningsuiting echt nog wel voor docenten? Verder in deze editie een groot interview met een optimistische Bruno Latour over een zorgelijk klimaat. En ten slotte spreekt Alfred Archer over de schaduwzijde van bewondering, likes en applausjes.

MAART 2021

U kunt dit magazine niet bekijken